صفحه اصلي
معرفي دايره المعارف
كوههاي ايران
گزارش برنامه ها
آرشيو عكس
عكس ماه
اخبار
فروشگاه آنلاين
گروه هاي كوهنوردي
پيش بيني وضع هوا
لينك هاي جالب

قلمرو كوهستاني ايران بر آن است تا از اين پس با همكاري "داود محمدي فر"، برگ هايي از تاريخ كوهنوردي ايران را از ميان يادداشت ها و كتب منتشر شده وي به صورت هفتگي منتشر كند. اين مطالب عموماً از كتاب هاي "تاريخ كوهنوردي در ايران" ، "روزشمار تاريخ كوهنوردي و غارنوردي ايران" و كتاب هاي زير چاپ "كوه بانو" (تاريخ كوهنوردي زنان ايران) ، " فرهنگ كوهنوردي و غارنوردي ايران" و "تقويم تاريخ كوهنوردي ايران" استخراج شده اند. فهرست منابع و مراجع مطالب مزبور در كتاب هاي فوق الذكر درج شده اند.

مديريت سايت – آذر 1385

بهمن ماه

30 بهمن 1381
روز چهارشنبه 30 بهمن 1381، سومين دوره‌ی مسابقات سنگنوردی جام فجر در بخش آقايان در دو رشته‌ی سرعت و سختی مسير (سرطناب) در شهرستان نيشابور آغاز شد.
در پايان اين مسابقه که تا روز 2 اسفند ادامه داشت، در رشته‌ی سختی مسير وحيد عسگری از همدان قهرمان شد و پس از او ميثم تقی‌پور از قزوين و مرتضی افتخار از کرج بر سکوهای دوم و سوم قرار گرفتند.
در رقابت رشته‌ی سرعت نيز، حسين سيف از اصفهان رتبه‌ی نخست را کسب کرد. مطابق اعلام فدراسيون کوه‌نوردی نفرات اول تا سوم اين رويداد به مسابقه‌ی مستر کاپ (قهرمان قهرمانان) ايران در ارديبهشت سال 82 راه يافتند.


19 بهمن 1374
روز پنج‌شنبه 19 بهمن سال 1374، کوه‌نوردان گروه آرش، فريدون اسماعيل‌زاده و همايون محبوب از پيچ مَرغ در جاده‌ی هراز بين امام‌زاده هاشم و پلور به طرف خط‌ا‌الراس ماز (دو برار) حرکت کردند.
آنها ساعت 2 بعد‌ازظهر نزديک قله‌ی پروانه به ارتفاع 4100 متر رسيدند. هوا توفانی بود. در يکی از کاسه‌های خط‌الراس مشرف به ده زيار چادر زدند. فريدون و همايون برای در امان بودن از اقدام به تعويض جای چادر نمودند.حدود ساعت 3 بعد از نيمه‌ی شب، متوجه شدند برف سنگين به چادر فشار می‌آورد. با هدف پاک کردن اطراف چادر بيرون می‌روند که توده‌يی از برف فرو می‌ريزد. اسماعيل‌زاده متوجه شده و خود را از برف بيرون می‌کشد.
هرچه همايون را صدا می‌زند، پاسخی نمی‌شنود. پس از کمی جستجو، دست‌های همايون را می‌بيند که بيرون از برف مانده است. فورا به کندن برف می‌پردازد، اما همايون که پشت افتاده و برف تمامی صورتش را پوشانده، آثار حياتی از خود نشان نمی‌دهد. اسماعيل‌زاده به ناچار شبانه راهی روستای زيار می‌شود و از آنجا خود را به تهران می‌رساند.
بعدازظهر روز شنبه 21 بهمن، عده‌يی از کوه‌نوردان برای يافتن جسد همايون از تهران خارج می‌شوند و بامداد روز بعد در هوای نامساعد به محل حادثه می‌رسند. تلاش آنها در اين برنامه راه به جايی نمی‌برد. برنامه‌های جستجو در ماه‌های آينده ادامه می‌يابد تا اينکه در روز جمعه 15 تير سال 1375 به نتيجه می‌رسد.


2 بهمن 1371
روز جمعه، 2 بهمن سال 1371 فرشاد خليلی و سليم شالوم از اعضای باشگاه کوهنوردی و اسکی دماوند به سرپرستی مجيد مصلحی به‌منظور صعود از جبهه‌ی جنوبی و فرود از جبهه‌ی شمال‌شرقی قله‌ی شاه‌البرز راهی روستای حسن‌جون در منطقه‌ی طالقان شدند.
اين کوه‌نوردان پس از گذشت 6 روز و صعود به قله‌ی 4220 متری شاه‌البرز، روز چهارشنبه 7 بهمن، به روستای دينده‌رود در نزديکی دره‌ی الموت رسيدند. اين نخستين بار بود که گروهی از کوه‌نوردان کشورمان در فصل زمستان از يال شمال‌شرقی شاه‌البرز باز می‌گشتند.


24 بهمن 1369
محمد نوری در سمت راست تصوير بعد از صعود ديواره روز 24 بهمن سال 1369، محمد نوری از گروه [کوهنوردان] آرش در ساعت يک بامداد به تنهايی و با يک حلقه طناب 9 ميلي‌متری، 8 عدد کارابين، رکاب، چکش يخ، 3 عدد گوه‌ی [چوبی]، ده عدد حلقه طنابچه و مقدار کمی غذا و الکل جامد عازم ديواره‌ی [علم‌کوه] شد. محمد با توجه به لطمه‌يی که به دوستش، ايشخان [ابراهيمی] وارد شده بود، پس از رساندن دسته‌جمعی وی به رودبارک با احسان متحيرپسند مجدداً از رودبارک با فکر اين که کار ديواره را يک سره کند به علم‌چال رفت. پس از تلاش روز نخست، بالاتر از کلاهک دوم مسير آرش شب را به‌سر برد. روز بعد 10- 15 متر بالاتر از محل شب‌مانی، يک ميخ کنده شد و محمد 5 متر سقوط کرد که بيش از نيمی از طناب پاره شد. طناب را از نقطه‌ی ديگر به خود متصل کرده، ميخ را می‌کوبد و روی آن رکاب می‌زند. مجدداً ميخ در رفت، باز هم سقوط کرد و دوباره ادامه‌ی کار.
گزارش صعود زمستانی ديواره علم کوه احسان از علم‌چال شاهد فعاليت دشوار محمد بود. با فکر اين که در صورت بروز هرگونه اتفاق از وی کاری برنمی‌آيد، برای رساندن کمک به تهران می‌رود. گروه امداد فدراسيون با هلی‌کوپتر عازم منطقه می‌شود.
اما محمد به آرامی و مصمم کار را در سرمايی تا 30 درجه زير صفر ادامه می‌دهد. شب دوم را روی تراورسه‌ی فرانسوی‌ها و شب سوم را حدود 100 متر بالاتر از تراورسه، پس از طول "طالقان به شهسوار" گذرانده و پيش از بيست و هفتم بهمن به خط‌الراس قله می‌رسد و از آنجا به جانپناه خرسان رفته، روز بيست و هشتم با زحمت بسيار ساعت 11 شب، از مسير دره‌ی هفت‌خوان به پناهگاه سرچال می‌رسد.
روز بعد امدادگران در حالی به علم‌چال رسيدند که محمد را خونسرد در حال چای درست کردند ديدند.


13 بهمن 1368
روز جمعه، 13 بهمن سال 1368 محمدرضا داوودی نايب رييس وقت فدراسيون کوهنوردی به هنگام تلاش برای صعود زمستانی ديواره‌ی علم‌کوه به مناسبت سالگرد پيروزی انقلاب اسلامی بر اثر عارضه‌ی "ادم ريوی" جان به جان آفرين تسليم کرد.
گويا مقدمات اين بيماری چند ماه پيشتر از زمان حادثه، در صعود وی به دو قله‌ی 7000 متری در هيماليای کشمير فراهم شده بود.
شهرت زنده‌ياد داوودی بيشتر مرهون استعداد قابل ملاحظه‌ای است که وی در دوران فعاليت خود در سنگنوردی نشان داده بود. وی متولد سال 1339 بود.


بهمن ماه 1362
جمعی از کوهنوردان تهران و اراک از جمله ناصر خوشه‌چين، علی محمدپور، فريدون اسمعيل‌زاده و ابراهيم بابايی تصميم به صعود قله‌ی "کل جنو" در منطقه‌ی اشترانکوه گرفتند.
اين صعود بسيار دشوار زمستانی که تا سال‌ 1378 با‌وجود چند تلاش تکرار نشد، سرآغاز يک همکاری درخشان پيوسته ميان جمع فعالی شد که طی چندين سال موفق به صعودهای نو و دشوار زمستانی و نيز يک سره‌نوردی يا پيمایش خط‌الراس‌ها شدند. هسته‌ی پی‌گير اين جمع که با نام " گروه مشترک صعود‌های زمستانی" شناخته می شدند، جلال فروزان(رابوکی) و علی محمد‌پور بودند که اولی در فروردين‌ماه سال 1381 در قله ‌ی دماوند و دومی در زمستان 1386 در بازگشت از قله‌ی کولکچال جان سپردند.


13 بهمن 1356
روز سيزدهم بهمن، دسته‌يی از کوهنوردان تبريز، عبارت از رضا ازغندی (سرپرست) همراه با مسعود آقابالايی، رحيم بهزادی، بيوک بينش، حسن پرتوی، بهروز رهبر و سعيد سطوتی، با برقرار کردن چهار بارگاه در بلندی‌های 3200، 3800، 4200 و 5000 متری [جبهه‌ی شمالی دماوند] به قله‌ رسيدند که می ‌توان آن را نخستين صعود زمستانی از جبهه‌ی شمالی دماوند دانست. اين صعود دشوار 9 روزه سرمازدگی شديد انگشتان پای پرتوی را به همراه داشت که منجر به قطع شدند گرديد.


بهمن ماه 1350
فواد طبسی در بهمن ماه سال 1350 هجری خورشيدی، فواد طبسی در ارتفاعات قله‌ی 3700 متری گل زرد، در جنوب غربی قله‌ی دماوند بر اثر سقوط دچار سانحه شد، که به علت کمبود امکانات ديرتر از حد معمول به بيمارستان رسيد و در اثر سرمازدگی شديد کليه‌ها و ساير اعضای بدن بدرود زندگی گفت.




بهمن ماه 1348
بهمن‌ماه سال 1348 خورشيدی، در حمله به قله‌ی علم کوه از مسير گرده‌ی آلمانها، فريدون نجاح که سال پيش از مرگ رسته بود، به‌همراه احمد فرزين ‌نيا بر اثر سقوط بهمن از گردنه‌ی شانه‌کوه جان باختند. بقيه‌ی اعضای گروه عبارت بودند از، حسين عديلی، جمشيد عبدالهی، محمد شاه‌پسندی ، رافيک ميناسيان و بهمن شهوندی. تلاش اين گروه بعد از حمل لوازم موردنياز به پناهگاه سرچال و سپس به پناهگاه علم‌چال با بداقبالی شکست خورد.
به مناسبت اين حادثه مجلس يادبودی روز شنبه مورخ 18 بهمن در مسجد فخرالدوله، دروازه‌ی شميران برپا شد که رييس فدراسيون کوهنوردی و عده‌ی کثيری از کوهنوردان در آن شرکت داشتند.


بهمن ماه 1347
چهارشنبه شانزدهم بهمن، از طریق سرچال ، سیاه غوگ، دندان اژدها و جبهه شمال شرق هشت کوهنورد به نام های جلیل انفرادی، بهمن شهوندی ، فریدون نجاح ، عبداللهی، خاچيک ماردروسیان، شاه پسندی، محسن عبدلی ، علی رضا امان و کمک های محلی مشهدی صفرنقوی، علی محمد فرضی ، محمد و مفيد در دمای 35 درجه زیر صفربرای نخستین بار قله تخت سلیمان را صعود کردند. این صعود به مدت 17 روز انجام شد و در نهایت 4 نفر از 8 نفر تخت سلیمان را در زمستان به زیر پا گرفتند.
در همين برنامه فريدون نجاح ، به علت فروريختن يک نقاب برفی با يک سقوط 8 متری روی برف های يخی مواجه شد که اين حادثه با کمک مشهدی صفر و جليل انفرادی به خير گذشت.

20 بهمن 1344
نخستين صعود زمستاني دماوند بانوي قدرتمند ورزش كوهنوردي كشور، مهري زرافشان با عنوان اولين زن كوهنورد همراه با عباس عليزاده ، ناصر گارسچي و حمزه سليماني راهنماي دماوند از رينه به قله دماوند صعود كردند و با به سر بردن يك شب بسيار سرد ، اولين شب ماني زمستاني تاريخ كوهنوردي ايران بر روي قله دماوند را به نام خود ثبت كردند . عباس عليزاده در همين سال نخستين صعود زمستاني به قله " كرماكوه " را در منطقه علم كوه نيز از آن خود ساخت.
مهري زرافشان از چهره هاي درخشان ورزش كوهنوردي ايران در سال 1370 بدرود زندگي گفت .



بهمن 1338
چنگيز شيخلی سرپرست هيات غارشناسان ايران، به اتفاق بهمن بوستان از غارهای عباس‌آباد در نزديکی شهر همدان بازديد نمودند. غارهای عباس‌آباد کوچک به عمق 180 متر و عباس‌آباد بزرگ به عمق 160 متر، واقع در يک کيلومتری آبگرم همدان و 234 کيلومتری قزوين، نزديکی قريه‌ی بزرگ عباس‌آباد واقع شده‌اند.
شيخلی ضمن تهيه و ترسيم کروکی غار، چنين اشاره نموده است:
«از مطالعه در مورد آنچه به‌دست آمده، آشکار می‌گردد که غارهای عباس‌آباد، در قرن نهم و دهم هجری، دوره‌ی سلطنت تيموريان و صفويان، پناهگاه عده‌يی از ساکنين قرای اطراف بوده که در جنگ و کشتار مغول‌ها و هرج و مرج اواخر سلسله‌ی صفوی از ترس جان به آن‌جا پناه برده‌‌اند.»

24 بهمن 1337
نخستين صعود زمستاني علم کوه روز بیست و چهارم بهمن ماه در دمای 25 درجه زیر صفر، هیات زمستانی علم کوه به سرپرستی حسین رضایی و عضویت محمد باقر زیارتی، غلامرضا اکینچه ، مصطفی منتظم ، محمد ابراهیم زاده ، پرویز ابوالقاسمی ، مهدی لطفی ، یعقوب هیبتی و هوشنگ حجتی در ساعت 2:35 بعداز ظهر برای نخستین بار در زمستان به قله علم کوه صعود نمودند که 6 نفر از 9 نفر به قله پا گذاردند. همچنین در این روز قله ی مرجیکش نیز در این فصل برای اولین دفعه توسط همین گروه صعود شد.





5 بهمن 1300
جلیل کتیبه ای جليل کتيبه‌ای در روز چهارشنبه، 5 بهمن سال 1300 هجری خورشيدی در تهران به دنيا آمد. از دوره ‌ی نوجوانی با ورزش و قلم و مطبوعات آشنا شد، در ورزشهای گوناگون به فعاليت پرداخت و در ميان آنها به کوهنوردی دلبستگی بيشتری پيدا کرد و گامهای بلندی در اين راه برداشت. وی در 25 بهمن سال 1324 به‌صورت انفرادی به قله‌ی توچال صعود کرد.


استاندارد CSS