قلمرو كوهستاني ايران بر آن است
تا از اين پس با همكاری "داود محمدی فر"، برگ هايی از تاريخ كوهنوردی ايران را از
ميان يادداشت ها و كتب منتشر شده وی به صورت هفتگی منتشر كند.اين مطالب عموماً از كتاب های
"تاريخ كوهنوردی در ايران" ، "
روزشمار تاريخ كوهنوردی و غارنوردی ايران" و كتاب های زير چاپ "كوه بانو"
(تاريخ كوهنوردی زنان ايران) ، " فرهنگ كوهنوردی و غارنوردی ايران" و "
تقويم تاريخ كوهنوردي ايران" استخراج شده اند. فهرست منابع و مراجع مطالب مزبور در
كتاب های فوق الذكر درج شده اند.
مديريت سايت – آذر 1385
30 فروردين 1381
روز جمعه، 30 فروردين سال 1381 هجری خورشيدی، در برنامهيی که به مناسبت بزرگداست عبدالمجيد
بنیهاشمی توسط جلال فروزان (رابوکی) به اتفاق ناصر جنانی و اصغرزاده ترتيب داده شده بود،
کوهنورد و هيماليانورد خستگیناپذير و برجستهی ايران، در کمال ناباوری به دليل طوفان و
سرمای دهشتناک، در سن 56 سالگی نزديک قلهی دماوند ناپديد گشت و جان باخت.
نظير اين اتفاق 19 فروردين سال 1378 در برنامهای که رابوکی نيز حضور داشت، برای عبدالمجيد
بنیهاشمی رخ داده بود. پيکر بیجان جلال در مهرماه همان سال در ميانههای درهی يخار پيدا شد.
4 فروردين 1380
روز شنبه 4 فروردين سال 1380 تيم ملی کوهنوردی کشور با 16 عضو بهمنظور صعود قلهی ماکالو با ارتفاع 8481 متر راهی کاتماندو پايتخت کشور نپال شدند.
اقبال افلاکی، جلال چشمه قصابانی، محمدحسن نجاريان، محمد اوراز، داوود خادم اصل، رضا زارعی، اکبر مهدیزاده، حسين جملران، پوريا پرچمی، هادی کرمیپور، حسين عظيمی، علیرضا جلالی، ابوالفضل جوادی و امير اکبری اعضای اين تيم بودند که توسط صادق آقاجانی (سرپرست) و حميد مساعديان (پزشک) همراهی میشدند. آنها روز 23 ارديبهشت موفق به صعود قله شدند.
بهار 1374
نخستين فيلم مستند کوهنوردی با نام "چون کوه" به کارگردانی محمدرضا عرب، به جشنوارهی بينالمللی فيلمهای کوهنوردی که هر سال در شهر تورينو کشور ايتاليا برگزار میشود، راه يافت.
موضوع اين فيلم که نخستين فعاليت هنری عرب بود، صعود يک نفر جانباز، به نام فرهاد خاتمی به قلهی دماوند بود که علیرغم معلوليت، با روحيه و ايمان استوار چون کوه معلوليت را مغلوب کرد.
19 فروردين 1337
روز سهشنبه، نوزدهم فروردين سال 1337 خورشيدی، چنگيز شيخلی به اتفاق عبدالواحد خنجی و بهمن
ناصحی از غار سرگردن واقع در مهاباد فيروزکوه، حوالی درده (Dar-Deh) و (Pir-Deh) به عمق 72
متر بازديد نمودند.
غار سرگردن از نوع غارهای چاهی است که در اصطلاح علمی AVEN ناميده میشود. شيخلی تکميل
بررسیهای خود را به وقت مناسب ديگری موکول نمود.
1 فروردين 1335
 به ابتكار سرهنگ محمد خاكبيز رييس وقت فدراسيون كوهنوردی كشور، اولين
كنگره كوهنوردی ايران با حضور نمايندگانی از كوهنوردان تهران ، شيراز ، مشهد، اردبيل ، قزوين
، شهرضا و بيجار در شيراز برگزار گرديد.
دراين كنگره كه 14 روز به طول انجاميد و 5 روز آن بطور شبانه روزي در زرقان برگزار شد، يك
كاروان 74 نفره از غار شاپور ديدن كردند و يك دوره كلاس كار آموزي 5 روزه نيز برگزار شد كه در پايان عبدالمحمد تالهی از بين 30 نفر شركت كننده رتبه اول را كسب كرد و پايان نامه دريافت
كرد .
16 فروردين 1334
روز چهارشنبه، 16 فروردين سال 1334 عيسی و عبداله اميدوار (برادران جهانگرد ايرانی) به قلهی نورسينگ به ارتفاع 5500 متر در بوتان (هندوستان) صعود کردند.
برادران اميدوار، پرچم ايران را به همراه نوشتهای در جعبهی پريموس، روی قله به يادگار گذاردند. آنان، همچنين با تنسينگ نورگی، راهنمای نخستين صعودکننده به قلهی اورست در شهر دارجلينگ در شمال شرقی کشور هندوستان ديدار نمودند. تنسينگ در اين ديدار به برادران اميدوار گفت: "شما نخستين ايرانيانی هستيد که به منطقهی هيماليا پا گذاردهايد". بدين ترتيب هيماليانوردی در ايران آغاز شد. عيسی همچنين نخستين ايرانی بود که به قلهی کيبو در کوهستان کليمانجاروی آفريقا صعود کرد و راهگشای کوهنوردان ايرانی به بلندترين قلهی اين قاره شد.
بهار 1328
سومين صعود مستند به قلهی تفتان که میتوان آنرا نخستين صعود کوهنوردان ايرانی دانست به سرپرستی سرهنگ بهارمست در فصل بهار سال 1328 انجام شد.
ابوالقاسم نوروزی، سرهنگ کاوسيان، سرگرد عبدالباقی يحيايی، سرهنگ ناصری، مهندس اسکندری، حسن معتمدی، سرهنگ ضياء دفتری، سرهنگ معينی، سرهنگ نيکوبنياد و سروان هاشمی در اين صعود شرکت داشتند.
نخستين صعود مستند به قلهی تفتان در سال 1272 هجری خورشيدی توسط ژنرال "سر پرسی سايکس" انگليسی و دومين آن در سال 1304 هجری خورشيدی توسط "اسون هدن" سوئدی صورت گرفت.
فروردين 1324
باشگاه ورزشی "پيکار" از حزب "پيکار" جدا و به باشگاه "نيرو" تغيير نام داده، در خيابان شاه (جمهوری اسلامی کنونی)، دروازه يوسفآباد (حوالی خيابان حافظ کنونی)
شروع به فعاليت نمود. اين باشگاه با تغيير نام دوباره به باشگاه "نيرو و راستی"،
به محل جديد در خيابان شاهآباد (جمهوری اسلامی کنونی حد فاصل چهارراه استانبول تا ميدان
بهارستان)، کوچهی سيد هاشم انتقال يافت و سازمان کوهنوردی قدرتمند "نيرو و راستی"
با کوهنوردان نامداری چون اميرحسين اميرفيض، منوچهر جهانبگلو، منوچهر خلعتبری، محمد اعظمی،
عباس مژدهبخش، چنگيز مشيری، محمدعلی پرويزی و کاظم شريفی آغاز به کار کرد. سازمان کوهنوردی
"نيرو و راستی" تا پاييز 1332 پا برجا بود.
سال 1312
در سال 1312 ، "داگلاس باسک" کوهنورد و جغرافيدان انگليسی به قلهی علمکوه صعود
کرد، وی اولين کسی است که بهوجود يخچالهای منطقهی علمکوه پی برد و با مسافرت مجدد او در سال
بعد به اتفاق "پروفسور بوبک" رشته کوههای گروه تخت سليمان از ابهام خارج گرديد.
همچنين باسک سي سال پس از برادران بورن مولر دومين صعود قلهی علمکوه را انجام داده است، ولی
از باسک بهعنوان اولين صعودکنندهی مستند به قلهی علمکوه نيز نام برده شده است. وی يکسال
بعد يعنی در 1313 خورشيدی ضمن بررسیهای جغرافيايی برای دومين بار قلهی علم کوه و
برای نخستين بار قلههای خرسان را صعود کرد.
همچنين در سال 1312، " آ- دزيو" زمينشناس ايتاليايی از مرتفعترين قلهی سلسلهی
زردکوه که در " کلنگچی" اوج ارتفاع آن به 4386 متر میرسد، صعود کرد. او چهار
يخچال کوچک بهنظر آورد، که مساحت کل آن را 150 هکتار و مرز برف زمان يخبندان را در ارتفاع
3350 متر تا 4400 متر برآورد نمود.
سال 331
ابودلف، جفرافيادان و معدنشناس عرب در سال 341 هجری قمری برابر با 331 [هجری]خورشيدی عازم
صعود به قلهی دماوند شد، گرچه ظاهرا به قله نرسيده، ولی اظهار وی داير بر اينکه با سختی
فراوان و خطرات جانی خود را تا نيمهی بلندی کوه رسانده و چشمهی بزرگی يافته که اطراف آن
گوگرد سنگ شده مشاهده نموده، حداقل سابقهی يکهزار ساله و مستند کوهنوردی بر دماوند برجای
گذاشته است. وی گفته است:
« در "دنباوند" کوه بسيار مرتفع و عظيمی است که زمستان و تابستان قلهی آن
از برف پوشيده شده و هيچکس نمیتواند بر فراز و يا نزديکی آن برسد. قلهی مزبور کوه
"بيوراسب" نام دارد. وقتی انسان آن را از ری مشاهده نمايد، خيال میکند کوه به او
بسيار نزديک است و يک يا دو فرسخ فاصله دارد، در صورتيکه فاصلهی ميان او و کوه سی و پنج
فرسخ است. مردم عوام معتقدند که سليمانبن داوود(ع) يکی از ديوان سرکش را که "سنگ
سرکش" نام دارد، در آنجا زندانی کرده است. برخی ديگر اعتقاد دارند که شاه
افريدون(بيوراسب) را زندانی کرده است.»
|
صفحه اصلي
